Zekat Nedir?

Zekat, İslam dininde maddi imkâna sahip Müslümanlara farz kılınmış önemli bir mali ibadettir. Kelime anlamı olarak “temizlenme” ve “artma” anlamına gelir. Zekat vermek, malın bereketlenmesine vesile olurken kişinin cimrilikten arınmasını sağlar. Aynı zamanda toplumsal dayanışmayı güçlendirir ve sosyal adaletin sağlanmasına katkı sunar.

Zekat, İslam’ın beş şartından biridir ve belirli şartları taşıyan her Müslüman için farzdır. Nisap miktarına ulaşan mal üzerinden %2,5 oranında zekat verilmesi gerekir.

Zekat Kimlere Farzdır?

Zekat kimlere farzdır? Zekat; akıl sağlığı yerinde, ergenlik çağına ulaşmış, Müslüman olan ve nisap miktarı mala sahip bulunan kimselere farzdır. Kişinin temel ihtiyaçları (ev, binek, zaruri eşyalar) ve borçları çıkarıldıktan sonra kalan mal varlığı nisap miktarına ulaşıyorsa zekat vermesi gerekir.

Bu şartları taşıyan her Müslüman, malının üzerinden bir hicri (kameri) yıl geçmesi durumunda zekatını vermekle yükümlüdür.

Zekatın Şartları Nelerdir?

• Müslüman olmak
• Nisap miktarı mala sahip olmak
• Malın borçtan fazla olması
• Malın üzerinden bir kameri yıl geçmiş olması

Bu şartlar gerçekleştiğinde zekat vermek ertelenmemesi gereken dini bir sorumluluk haline gelir.

Zekat Ne Zaman Verilir?

Zekat, nisap miktarına ulaşan malın üzerinden bir kameri yıl geçtikten sonra verilir. Ramazan ayı zekat vermek için en çok tercih edilen dönemlerden biridir. Ancak zekat yılın herhangi bir zamanında da verilebilir. Önemli olan, geciktirilmeden ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasıdır.

Borcu Olan Zekat Vermekle Yükümlü müdür?

Borcu olan zekat verir mi? Borcu olan bir kişi, borçlarını düştükten sonra elinde kalan mal nisap miktarına ulaşıyorsa zekat vermekle yükümlüdür. Eğer borçlar tüm mal varlığını kapsıyor ve geriye nisap miktarı kalmıyorsa zekat farz olmaz.

Bu nedenle zekat hesaplaması yapılırken mevcut borçlar mutlaka hesaba katılmalıdır.

Altın, Para ve Ticaret Malı Zekatı Nasıl Hesaplanır?

Altın zekatı nasıl hesaplanır? Altın için nisap miktarı yaklaşık 80.18 gram altındır. Kişinin sahip olduğu altın bu miktara ulaşıyor ve üzerinden bir yıl geçiyorsa %2,5 oranında zekat verilmelidir.

Nakit para zekatı ve ticaret malı zekatı da aynı orana (%2,5) tabidir. Ticaretle uğraşan kişiler; stoktaki mallarını, nakit paralarını ve alacaklarını toplayarak borçlarını düşmeli, kalan miktar üzerinden zekat hesaplamalıdır.

Zekat oranı: %2,5 (1/40)

Zekat Vermenin Faziletleri Nelerdir?

Zekat vermek yalnızca mali bir sorumluluk değil, büyük bir ibadettir. Zekat malı eksiltmez; aksine bereketlendirir. Kişinin kalbini arındırır, cimrilik ve mal hırsını azaltır.

Zekat veren kişi hem dünyada hem ahirette mükafat kazanır. Toplumda gelir dağılımı dengesini sağlar, fakirlerin ihtiyaçlarını karşılar ve sosyal dayanışmayı güçlendirir. Böylece toplumsal huzur artar.

Zekatla Alakalı Hadisi Şerifler

Peygamber Efendimiz (s.a.v.), zekatın önemini birçok hadisinde vurgulamıştır:

• "Sadaka malı eksiltmez." (Müslim)
• "Zekat, İslam'ın beş şartından biridir." (Buhârî, Müslim)
• "Mallarınızı zekat ile koruyunuz." (Taberânî)

Bu hadisler zekatın hem manevi hem toplumsal yönünü ortaya koymaktadır.

Zekat ve Sadaka Arasındaki Temel Farklar

Zekat ile sadaka arasındaki farklar İslam’da en çok merak edilen konular arasındadır. Her ikisi de yardımlaşma ve paylaşma ibadeti olsa da hüküm, miktar ve zaman bakımından önemli farklılıklar bulunmaktadır.

• Hüküm: Zekat farzdır, sadaka nafile (gönüllü) ibadettir.
• Miktar: Zekat genellikle %2,5 oranında verilir; sadakada belirli bir oran yoktur.
• Zaman: Zekat için malın üzerinden bir yıl geçmelidir; sadaka her zaman verilebilir.
• Şart: Zekat için nisap miktarı şarttır; sadaka için böyle bir şart yoktur.
• Kapsam: Zekat belirli kişilere verilir; sadaka daha geniş bir yardım alanını kapsar.

Özetle, zekat zorunlu bir mali ibadet iken sadaka gönüllü olarak yapılan bir iyiliktir. Her iki ibadet de toplumsal dayanışmayı güçlendirir ve kişinin manevi gelişimine katkı sağlar.

Zekatın Toplumsal ve Manevi Faydaları

Zekat, fakir ile zengin arasındaki dengeyi korur. Yardımlaşma bilincini artırır ve sosyal huzuru güçlendirir. Manevi açıdan ise kalbi arındırır, Allah’ın rızasını kazanmaya vesile olur.

• Ev ve arabaya zekat düşer mi?
  Kişinin oturduğu ev ve kullandığı araç temel ihtiyaç sayıldığı için zekata tabi değildir.
• Maaş alan kişi zekat verir mi?
  Eğer birikimi nisap miktarına ulaşıyor ve üzerinden bir yıl geçiyorsa maaşlı çalışan da zekat vermekle yükümlüdür.